Tìm hiểu về câu tục ngữ “học ăn học nói học gói học mở”

Học ăn học nói học gói học mở là gì?

Trong dân gian, có rất nhiều câu ca dao, tục ngữ nói về cách ứng xử của con người với nhau. Học ăn học nói học gói học mở là câu được nhiều người nhắc đến nhất. Vậy hôm nay chúng ta hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về câu tục ngữ này nhé!

Tìm hiểu về câu tục ngữ “học ăn học nói học gói học mở”
Tìm hiểu về câu tục ngữ “học ăn học nói học gói học mở”

Ý nghĩa của câu tục ngữ học ăn học nói học gói học mở

Học ăn

Trong cuộc sống hằng ngày, có rất nhiều điều mà con người cần phải học. Ăn là việc tưởng chừng như dễ nhất, nhưng thực ra lại không hề dễ chút nào. Cách ăn uống sẽ thể hiện được tính cách của mỗi người, cho nên muốn tỏ ra là người có văn hóa thì chúng ta cần phải học ăn. 

Những bậc cha mẹ khi chọn con dâu thường xem xét rất kỹ về công, dung, ngôn, hạnh. Cụ thể nhất chính là đường ăn nết ở, lời nói và dáng đi sao cho đoan trang, khéo léo, dịu dàng.

Học nói

Muốn trở thành một người tốt có ích cho xã hội, chúng ta cần phải học rất nhiều điều. Học nói là yếu tố rất lớn giúp chúng ta tự hoàn thiện bản thân mình hơn. Trong thực tế, vốn ngôn ngữ và cách sử dụng ngôn ngữ của mỗi người là khác nhau. Nó được thể hiện ở trình độ tư duy và năng lực làm việc của mỗi người.

Lễ phép với người lớn tuổi hơn
Lễ phép với người lớn tuổi hơn

Thực tế cho thấy, con đường nhanh nhất để gây được thiện cảm với mọi người chính là dùng lời nói. Mà muốn đạt được hiệu quả cao trong giao tiếp thì trước hết người nói cần phải hiểu điều mà mình muốn nói và nói làm sao để cho người nghe hiểu được điều đó. Thiếu vốn từ, người nói sẽ khó khăn khi muốn diễn đạt cho người khác hiểu. Muốn nói năng thật trôi chảy và chính xác, chúng ta cần phải học cách nói. Trước hết là phải có vốn từ rộng, phải nhớ được nghĩa của nhiều từ và cách sử dụng từ đó ra làm sao.

Khi giao tiếp, chúng ta không chỉ dùng từ, dùng câu mà còn phải dùng đến đoạn và có khi là phải dùng cả một văn bản để trao đổi ý tưởng với mọi người. Nếu các bạn muốn gói một món đồ thì cần phải biết được nên gói gì trước, gói gì sau. Cũng giống như khi mở một món đồ ra cần phải biết mở cái gì trước và mở cái gì sau. Khi nói cũng vậy, chúng ta cần phải nghĩ xem nên nói điều gì ra trước, điều gì sau và luôn cân nhắc thật thận trọng không nên ăn nói bộp chộp, vội vàng. 

Trong ca dao đã khéo léo dạy cho mọi người cách nói: “ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Lựa lời là việc chọn lựa những từ ngữ thích hợp, phù hợp với đối tượng mình giao tiếp. Việc lựa lời còn thể hiện được khả năng sử dụng ngôn ngữ của từng cá nhân. Tiếng Việt phong phú và da dạng về mặt ngữ nghĩa. Hiện tượng từ đồng âm khác nghĩa rất phổ biến hoặc cùng một sự vật, một hiện tượng lại có rất nhiều cách diễn đạt khác nhau. 

Khi các bạn nói chuyện với người bề trên thì phải rất cẩn trọng trong việc lựa chọn từ để thể hiện được thái độ lễ phép và kính trọng. Với người dưới thì phải nói sao cho thật đứng đắn, vừa dễ nghe, vừa dễ hiểu. Còn với bạn bè, chúng ta có thể sử dụng những từ ngữ thân mật. Một lời nói hợp hoàn cảnh, hợp tình sẽ làm cho mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn. Một lời nói hớ hênh, vô ý sẽ làm hỏng hết mọi dự định ban đầu, dân gian thường hay gọi là vạ miệng. 

Học gói, học mở

“Gói, mở” không đơn thuần chỉ là động tác “gói”, “mở” những món quà tặng, vật dụng sinh hoạt cho người khác. Nó còn thể hiện ý nghĩa sâu xa hơn, đó là thể hiện cách làm khéo léo, linh hoạt và sáng tạo; là cách ứng xử phù hợp với diễn biến muôn hình vạn trạng của các tình huống và hoàn cảnh sống. 

Ngoài ra, “Gói, mở” cũng là cách đối đáp, đền ơn và trả nghĩa, ứng xử sao cho có trước có sau và có đầu có cuối. Vì một người khôn ngoan, khéo léo sẽ cho thấy khả năng biết “gói” đúng lúc, biết “mở” đúng chỗ, biết cân đối hài hòa giữa việc nhận và cho; giữa cống hiến, hy sinh và thụ hưởng. Thế nên, việc “học gói, học mở” của con người chính là một cách để rèn luyện các kỹ năng làm việc khéo léo và bồi đắp kỹ năng sống tích cực, nhân văn.

Những quy tắc khi ứng xử cần phải biết

Những thông tin bên trên đã phần nào cho các bạn hiểu rõ hơn về câu tục ngữ học ăn học nói học gói học mở. Trong cuộc sống hằng ngày có rất nhiều quy tắc ứng xử thể hiện được tính cách, trình độ học vấn của con người. Hãy cùng tìm hiểu về những quy tắc bên dưới đây.

Mời trà người lớn tuổi trước mới đến người trẻ hơn
Mời trà người lớn tuổi trước mới đến người trẻ hơn

Khi ở nhà

  • Nhận đồ từ người lớn tuổi hơn thì phải dùng cả hai tay để nhận đồ vật.
  • Khi người lớn tuổi đến nhà, người trẻ phải đứng dậy để đón tiếp và khi người lớn chưa ngồi xuống thì người trẻ trong nhà cũng không được ngồi trước.
  • Khi tới nhà người khác chơi thì đừng đứng ở giữa cửa; bước vào nhà cũng không nên giẫm lên ngạch ở cửa.
  • Mọi người ngồi ăn cơm cùng nhau trên một bàn thì đừng mang đồ ăn khác ra rồi ăn một mình. 
  • Thẳng thắn thì cũng phải tùy từng trường hợp, nên nhớ rằng lời nói một khi đã thốt ra rồi thì sẽ không thu lại được nữa, nhất là đối với người thân.
  • Đừng mang những cảm xúc bực tức trong công việc về nhà trút lên người thân.
  • Khi cha mẹ dạy bảo thì mình nói ít đi, nghĩ nhiều thêm và đừng có cứng đầu.

Khi xử sự

  • Đừng có vạch trần khuyết điểm của người khác và khen ngợi những ưu điểm của bản thân mình ở nơi đông người.
  • Khen ngợi trước khi đưa ra góp ý sẽ giúp cho người nghe không cảm thấy tự ti, họ sẽ rút kinh nghiệm để khắc phục những điểm yếu của bản thân.
  • Luôn nhìn nhận sự đóng góp của người khác một cách công bằng nhất, dù là đóng góp rất nhỏ.
  • Đối với tình bạn nông cạn thì đừng nói chuyện quá sâu, đối với tình bạn đã kết thúc cũng không được phép nói xấu.
  • Tính nóng đừng có lớn hơn bản lĩnh, tham muốn đừng lớn hơn năng lực. Hãy giải quyết mọi việc bằng lý trí và đừng dùng cảm tính để tư duy.
  • Bất cứ khi nào bạn muốn nhờ vả sự giúp đỡ của ​​người khác thì hãy thể hiện thái độ đúng mực và sự biết ơn, nên đến tận nhà để thể hiện thành ý. Luôn có thái độ lịch thiệp dù có bị từ chối, không ai có nghĩa vụ phải đối xử tốt với bạn cả đời.
  • Học cách lắng nghe người đang giao tiếp với mình và cho họ thấy được sự quan trọng của họ.
  • Khi vay tiền ai thì cố gắng hoàn trả nhanh nhất trong khả năng của mình. Đừng đợi cho tới khi người ta nhắc mới giật mình: “Ôi tôi quên mất!”

Khi đi ăn uống

  • Rửa bát chính là một cách cảm ơn dành cho người đã nấu ăn cho mình.
  • Ngồi vào chỗ ăn rồi thì không nhấp nhổm, không đi lại liên tục ở xung quanh, vung tay vung chân làm ảnh hưởng đến mọi người ở xung quanh.
  • Nên đợi cho chủ nhà lên tiếng mời trước, khách tỏ lời cảm ơn, sau đó mới ăn.
  • Dùng đũa gắp rau, thìa để múc canh, lấy lượng vừa đủ ăn chứ không gắp tràn lan, thừa mứa.
  • Dùng đũa sạch hoặc đổi đầu đũa ăn khi gắp đồ để mời người khác.
  • Không dùng đũa, thìa đã sử dụng để bới đồ ăn chung của mọi người.
  • Khi rời bàn ăn, chủ nhà nồng nhiệt chào thì khách mời phải chân thành cảm ơn lại.
  • Không dùng đũa hoặc thìa để gõ bát, gõ mâm. Bởi hành động này liên tưởng tới những người ăn xin, mang ngụ ý là xui xẻo và mất lộc.
Nói chuyện lễ phép với người lớn tuổi hơn
Nói chuyện lễ phép với người lớn tuổi hơn

 Khi ra ngoài

  • Đổ xăng đầy bình sau khi mượn xe của người khác để đi.
  • Học nhiều thêm một kỹ năng mới, nói ít đi một vài câu nhờ vả người khác.
  • Gặp người khác thì phải chủ động chào hỏi, đây là quy tắc lễ nghĩa cơ bản nhất.
  • Quần áo, mũ nón không cần phải quá lộng lẫy, đẹp đẽ nhưng phải thật sạch sẽ và gọn gàng.
  • Không lớn tiếng nói chuyện người khác ở nơi công cộng đông người, gây ảnh hưởng cho những người xung quanh.
  • Nếu nghe nhạc, chơi game tại nơi đông người thì nên mở nhỏ tiếng hoặc đeo tai nghe.
  • Nếu có ai đó hỏi đường đi thì nên nhiệt tình chỉ dẫn cho họ một cách chi tiết nhất nếu bạn biết rõ.
  • Khi nhìn thấy người lớn tuổi, trẻ nhỏ, bà bầu, người khuyết tật lên trên xe thì nên chủ động nhường chỗ nếu tiện.
  • Không hút thuốc khi có người ở xung quanh tỏ ra khó chịu.
  • Không nên đánh giá những người người xăm trổ là xã hội đen, đầu gấu; cô gái ăn mặc nóng bỏng là gái hư hay anh chàng cạo trọc đầu là nhà sư.
  • Hãy giữ thái độ tốt với những người đang làm trong ngành dịch vụ.
  • Khi người khác ngủ thì cần phải yên lặng.

Khi tiếp khách

  • Lần đầu gặp mặt nên cố gắng nhớ tên của đối phương.
  • Khách gần đến cửa thì chủ nhà phải đến trước để mở cửa cho khách vào.
  • Khi phục vụ trà bánh và trái cây cho mọi người cần phải mời người lớn tuổi trước tiên, sau đó mới tới các thế hệ trẻ hơn. Mời khách lạ trước sau đó mới tới khách quen.
  • Chủ nhà nên cùng ngồi xuống và nâng ly mời khách.
  • Người khác có thể tự cười giễu bản thân họ, nhưng bạn tuyệt đối đừng có hùa theo.
  • Khiến cho người khác mất vui là một hành động vô cùng bất lịch sự.
  • Khách ở phương xa ra về nên thu xếp để đi tiễn, đưa họ lên xe khách rồi mới trở về. Người ta đã bỏ thời gian và công sức để tới thăm thì chủ nhà cũng nên đáp lễ bằng lòng chân thành.

Khi khánh điếu

  • Nếu nhà có đám tang thì đừng trực tiếp tham gia vào các sự kiện tốt lành ở nơi khác. Chỉ nên gửi tặng quà mừng để làm lòng thành.
  • Đừng vào nhà người khác trong trang phục để tang, không xem lễ mừng của nhà đang có việc vui. 
  • Khi đeo phù hiệu lễ tang thì phải cởi ra khi đã kết thúc buổi lễ và không mang đi nơi khác.

Bên trên là những thông tin chúng tôi chia sẻ cho các bạn về câu tục ngữ học ăn học nói học gói học mở. Hy vọng bài viết sẽ mang đến những kiến thức hữu ích cho các bạn trong cuộc sống.

[adsense_block_detail]
Website đang trong quá trình chạy thử nghiệm